Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) Kuruluşu ve İlk Yılları

Bu belge, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) kuruluşunu, özelliklerini, çıkardığı kanunları ve karşılaştığı ayaklanmaları özetlemektedir. Bootstrap 5 kullanılarak zenginleştirilmiş bir sunumla detaylarını ele alalım.

1. TBMM'nin Açılışı ve 24 Nisan Önergesi ️

23 Nisan 1920'de açılan TBMM, işgal altındaki Anadolu'da ulusal direnişi örgütlemek ve yeni bir devlet kurmak amacıyla toplanmıştır. 24 Nisan 1920'de Mustafa Kemal Atatürk, TBMM'nin ilk resmi başkanı seçilmiştir. 24 Nisan Önergesi, TBMM'nin temel ilkelerini ve hedeflerini ortaya koymaktadır:

* 1. TBMM'nin Üstünde Bir Güç Yoktur: Bu madde, saltanat makamını ve İstanbul Hükümeti'ni tanımayarak, TBMM'nin egemenliğini ilan etmiştir. Bu, devrimci bir adım olup, ileride Cumhuriyet'in ilan yolunu açmıştır. Örneğin, İstanbul Hükümeti'nin aldığı kararlar TBMM tarafından geçersiz sayılmıştır.



* 3. Hükümet Kurmak Zorunludur: Yeni Türk Devleti'nin işlerlik kazanması için bir hükümetin kurulması şarttı. Bu, TBMM'nin yönetimsel yapısının oluşturulması anlamına geliyordu.

* 4. Hükümet İşleri Meclis Tarafından Seçilecek Bir Heyet Tarafından Yapılacaktır: Meclis hükümeti sistemi benimsenmiştir. Meclis Başkanı aynı zamanda hükümet başkanı olmuştur. Bu, tam anlamıyla demokratik bir sistem olmamakla birlikte, o dönem koşullarına göre pratik bir çözüm olmuştur. Cumhuriyet'in ilanı ile kabine sistemine geçilmiştir.



* 5. Padisah ve Halife'yi Baskı ve Zordandı Kurtardıktan Sonra, Meclis'in Alacağı Kararlar Doğrultusunda Padisah'ın Geleceği Belirlencektir: Saltanat naibi olmayacaktı. Meclis bağımsızdı ve üzerinde bir baskı bulunmayacaktı.

2. TBMM'nin Özellikleri

TBMM, aşağıdaki özelliklere sahipti:

* Kurucudur: Yeni bir devlet, yeni bir hükümet ve yeni bir anayasa kurmuştur.
* Demokratiktir: Seçimlerle kurulmuştur.
* Süreklidir: Kesintisiz olarak çalışmıştır.
* Ulusaldir: Ayanlar ve azınlıklar yoktur.
* Olağanüstüdür: Güçler birliği mevcuttur.
* Halkçidir: Kanun önünde herkes eşittir.
* Partisizdir (başlangıçta): Gruplar mevcuttur (örneğin, Mustafa Kemal'in Müdafaa-i Hukuk Grubu).
* Savaşçıdır: Milli mücadeleyi yürütmüştür.
* Devrimcidir: Mevcut düzeni değiştirmiştir.
* Laik değil, teokratiktir (başlangıçta): İlerleyen yıllarda laikleşme süreci yaşanacaktır.
* İnkılapçı değildir (başlangıçta): İnkılapçı nitelik zamanla kazanılmıştır.

TBMM'nin açılmasıyla ulusal egemenlik tam anlamıyla gerçekleşmiş ve Temsil Heyeti'nin görevi sona ermiştir. Temsil Heyeti'nin görev ve yetkileri İcra Vekilleri Heyeti'ne devredilmiştir.

3. TBMM'nin Çıkardığı Kanunlar

TBMM, otoritesini pekiştirmek ve devletin temel işleyişini sağlamak için birçok kanun çıkarmıştır:

* 1. İlk Kanun: Ağnam Vergisi 4 katına çıkarılmıştır.
* 2. Hiyanet-i Vataniye Kanunu: Ayaklanmalara karşı çıkarılmıştır.
* 7. Men-i İsraf Kanunu: Gereksiz harcamalar yasaklanmıştır.
* 8. Men-i Müskirat Kanunu: Mali kaynak sağlamak amacıyla yurt dışından alkol ve tütün alımını yasaklamıştır.
* 9. Teşkilat-ı Esasiye (1921 Anayasası): Devletin temel hukuki yapısını belirlemiştir.
* 10. Başkomutanlık Kanunu: Başkomutanlık yetkilerini tanımlamıştır.



İlk resmi gazete Ceride-i Resmiye'dir ve ilk Diyanet İşleri Başkanı Rifat Börekçi'dir.

4. TBMM'ye Karşı Çıkan Ayaklanmaların Nedenleri

TBMM'ye karşı çıkan ayaklanmaların temel nedenleri şunlardır:

* Saltanatın ve İstanbul Hükümeti'nin otoritesini korumak istemeleri: Bazı kesimler, mevcut düzeni korumak ve TBMM'nin gücünü kırmak istemiştir.
* İtilaf Devletlerinin etkisi: İtilaf devletleri, ulusal bilinci yok ederek halkı TBMM'den ayırmayı amaçlamışlardır. Bu amaçla, çeşitli ayaklanmaları desteklemişlerdir.



Bu detaylı açıklama, TBMM'nin kuruluşunu ve ilk yıllarını daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır. Bootstrap sınıfları kullanılarak görsel açıdan zenginleştirilmiş bir anlatım sunulmuştur.