Bireyin davranışlarının ne kadarının doğuştan geldiği ve ne kadarının öğrenildiği üzerine detaylı bir analiz.
"Öğrenmek, sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda farkındalık kazanmaktır." - Albert Einstein
| Özellik | Öğrenilmemiş Davranışlar | Öğrenilmiş Davranışlar |
|---|---|---|
| Tanım | Doğuştan gelen, kalıtsal olarak aktarılan ve çevresel etkilere bağlı olmadan ortaya çıkan davranışlardır. | Bireyin yaşamı boyunca deneyim, gözlem, tekrar ve çevresel etkileşimlerle kazandığı davranışlardır. |
| Anahtar Kelimeler | Refleks, içgüdü, kalıtsal, otomatik, değişmez, türe özgü | Deneyim, öğrenme, gözlem, taklit, alışkanlık, kültürel, eğitim |
| Örnekler | Yeni doğan bebeğin emme refleksi, sıcak cisme dokununca elin çekilmesi, örümceğin ağ örmesi, kuşların göç etmesi | Bisiklet sürmek, yazı yazmak, selamlaşmak, teşekkür etmek, trafik kurallarına uymak, yemek pişirmek |
| Nasıl Kazanılır | Genetik olarak doğuştan gelir; öğrenme süreci gerekmez. | Gözlem, taklit, deneyim, eğitim ve tekrar yoluyla kazanılır. |
| Değiştirilebilirlik | Genellikle sabittir ve değiştirilemez; çevresel faktörlerden etkilenmez. | Zamanla değişebilir; çevresel faktörler, eğitim ve deneyimlerle şekillenir. |
| Türe Özgülük | Türe özgüdür; aynı türün bireylerinde benzer şekilde görülür. | Bireye ve kültüre özgüdür; farklı bireylerde ve kültürlerde farklılık gösterebilir. |
| Kontrol Edilebilirlik | Genellikle istemsizdir; bilinçli kontrol zordur. | Bilinçli olarak kontrol edilebilir ve yönlendirilebilir. |
| Öğrenme Gerekliliği | Hayır; doğuştan gelir ve öğrenme süreci gerektirmez. | Evet; öğrenme süreci gereklidir. |
| Örnek Durumlar | Bebeğin ağlaması, diz kapağı refleksi, kuşların yuva yapması | Yabancı dil öğrenmek, araç kullanmak, bilgisayar programı kullanmak |
"Her yeni bilgi, hayatınıza yeni bir pencere açar." - Einstein
Soru:
Aşağıdaki davranışlardan hangileri öğrenilmemiş (doğuştan gelen) davranışlardır
Doğru Cevap: D) I, III ve V
"Her adımda yeni bir şey öğreniyoruz ve bu, bizi daha güçlü yapıyor." - Peter Drucker
Bireyin doğuştan gelen ve deneyimle kazandığı davranışları anlamaya ne dersin
"Öğrenmek, sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda farkındalık kazanmaktır."
| Özellik | Öğrenilmemiş Davranışlar | Öğrenilmiş Davranışlar |
|---|---|---|
| Tanım | Doğuştan gelen, kalıtsal olarak aktarılan ve çevresel etkilerden bağımsız ortaya çıkan davranışlardır. | Yaşam boyunca deneyim, gözlem ve çevre etkisiyle öğrenilen davranışlardır. |
| Anahtar Kelimeler | Refleks, içgüdü, kalıtsal, otomatik, değişmez, türe özgü | Deneyim, öğrenme, gözlem, taklit, alışkanlık, kültürel, eğitim |
| Örnekler | Bebeğin emmesi, sıcak cisme dokununca elin çekilmesi, örümceğin ağ örmesi, kuşların göçü | Bisiklet sürmek, yazı yazmak, selamlaşmak, yemek pişirmek, trafik kurallarına uymak |
| Nasıl Kazanılır | Doğuştan gelir, öğrenme süreci gerekmez. | Deneyim, gözlem, taklit ve eğitimle kazanılır. |
| Değiştirilebilirlik | Çevresel faktörlerden etkilenmeden sabit kalır. | Çevresel faktörlerle değişebilir ve gelişebilir. |
| Türe Özgülük | Tüm tür bireylerinde ortaktır. | Kültürel ve bireysel farklılık gösterebilir. |
| Kontrol Edilebilirlik | İstemsizdir, bilinç dışı gerçekleşir. | Bilinçli olarak kontrol edilebilir. |
| Öğrenme Gerekliliği | Hayır, doğuştan vardır. | Evet, öğrenmeyle gelişir. |
| Örnek Durumlar | Bebeğin ağlaması, diz kapağı refleksi, kuşların yuva yapması | Yabancı dil öğrenmek, araç kullanmak, bilgisayar programı kullanmak |
"Her yeni bilgi, hayatınıza yeni bir pencere açar."
Aşağıdaki davranışlardan hangileri öğrenilmemiş (doğuştan gelen) davranışlardır
Sonuç: I, III ve V maddeleri öğrenilmemiş davranışlardır.
"Her adımda yeni bir şey öğreniyoruz ve bu, bizi daha güçlü yapıyor."