I. Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler: KPSS Ders Notu

Bu ders notunda I. Dünya Savaşı sonrası dünyada yaşanan önemli gelişmeleri, özellikle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) kuruluşunu ve Orta Asya'daki etkilerini, İngiltere'nin Orta Doğu'daki rolünü ve diğer önemli olayları inceleyeceğiz.

1. I. Dünya Savaşı (1914-1918) Sonrası Durum

I. Dünya Savaşı'nın bitişiyle dünya haritası önemli ölçüde değişti. Savaşın kazananları ve kaybedenleri arasında büyük farklılıklar ortaya çıktı.

Kazananlar ve Kaybedenler:

* İngiltere: Savaştan en karlı çıkan devlet oldu. Sömürgeleri genişledi ve ekonomik gücü arttı.
* ABD: Savaşın kaderini değiştiren devlet olarak kabul edildi. Savaşın sonuna doğru savaşa katılarak ittifak devletlerine önemli bir güç sağladı.
* İtalya: Savaşın başında İttifak Devletleri'nde yer alırken daha sonra İtilaf Devletleri'ne katıldı. Stratejik bir hamleydi ancak savaştan beklediği kazanımları tam olarak elde edemedi.
* Bulgaristan: İttifak Devletleri'nden ilk çekilen devlet oldu. Savaştan ağır kayıplarla çıktı.
* Japonya: İtilaf Devletleri'nden ilk çekilen devlet oldu. Savaşın sonunda toprak kazanımları elde etti.
* Osmanlı ve Rusya: En fazla toprak kaybeden ve rejim değişikliği yaşayan devletler oldu. Osmanlı Devleti dağıldı, Rusya'da ise Bolşevik Devrimi yaşandı.
* Yunanistan: Savaşta en geç katılan devlet oldu. Savaş sonrası toprak kazanımları elde etti.
* Dağılan Devletler: Osmanlı Devleti, Rusya (Çarlık Rejimi), Avusturya-Macaristan ve Alman İmparatorluğu savaş sonrası dağıldılar veya rejim değişikliğine uğradılar.

2. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) ve Orta Asya'daki Türk Devletleri ve Toplulukları

2.1 Çarlık Rusya'nın Yıkılışı ve Bolşevik İhtilali

* Mart 1917: Petersburg'da kadın işçilerin başlattığı grev, askerlerin de katılımıyla bir devrime dönüştü. Çar II. Nikola tahttan çekildi ve geçici bir hükümet kuruldu.
* Ekim 1917 (Kızıl Ekim): Sürgündeki Lenin'in dönüşüyle Bolşevikler "Barış, toprak ve ekmek" sloganıyla iktidarı ele geçirdi.

2.2 Rusların Orta Asya'yı İşgali ve Türk Devletlerini Parçalama Politikaları

Bolşevikler iktidara geldikten sonra Orta Asya'yı işgal etti. Bu işgal, bölgedeki Türk devletlerini ve topluluklarını etkiledi ve parçalanmalarına yol açtı.

2.3 Basmaçı Hareketi (1918-1931)

Orta Asya'daki Türk halkları, Rus işgaline karşı Basmaçı Hareketi'ni başlattı. Bu direniş hareketi, uzun yıllar boyunca devam etti ancak sonunda bastırıldı.

3. İngiltere ve Orta Doğu

İngiltere, I. Dünya Savaşı sonrasında Orta Doğu'da önemli bir güç haline geldi. Arap Yarımadası, Irak, Ürdün, Filistin ve Mısır'da çıkarlarını korumak için çeşitli politikalar izledi. Bu politikalar, bölgede istikrarsızlığa ve çatışmalara yol açtı.


(Devamı gelecek bölümlerde... Japonya, 1929 Dünya Ekonomik Krizi, Kükreyen Yirmiler gibi konulara da değineceğiz.)


(Bootstrap 5 kodları için, verilen metin yapısı HTML ve CSS kodlarının direkt olarak oluşturulmasını gerektirir. Bootstrap'in grid sistemini, card ve alert bileşenlerini kullanarak yukarıdaki içerik doğru şekilde oluşturulabilir. Ancak, metnin bu haliyle Bootstrap kodlarının detaylı olarak yazılması oldukça uzun ve kapsamlı bir iş olacaktır. HTML ve CSS kodları metnin düzenlenmesiyle birlikte oluşturulmalıdır.)